KERMIS 2025
4, 5, 6 & 7Juli
Kermis 2025 bij Kasteel van Batavia!
De kermis van 2025 staat weer voor de deur en bij Kasteel van Batavia maken we er een feest van!

BANDJES VOORVERKOOP
🎟️ Bandjes te koop!
🗓️ Vrijdag 27 juni 2025
🕖 Tussen 19.00 en 22.00 uur
📍 Verkooplocatie: Kasteel van Batavia - Zuidstraat 143 - Westkapelle
Bij aankoop van twee bandjes ontvang je een gratis biertje, wijntje of frisje!
👉 Let op:
Deze bandjes zijn verplicht om op zaterdag- en maandagavond toegang
te krijgen tot het café en de feesttent.







Geschiedenis Kermis Westkapelle
Artikel uit Polderhuisblad Westkapelle
https://polderhuiswestkapelle.nl/images/pdf/Polderhuisblad/2025_108_Polderhuisblad.pdf
Ringrijders 1914; foto Denis Galloway

David Teniers, Boerenkermis, olieverf op doek, 78x106,5 cm, ca. 1665, coll. Rijksmuseum Amsterdam

Over de Westkappelse kermis zelf wordt eigenlijk pas in de 19e eeuw inci-denteel iets opgeschreven, wat ons een indruk kan geven over de gang van zaken.
K. Baart schrijft in zijn onvolprezen ‘Westkapelle, hare bevolking, Westkapel-sche dijk - geschiedkundig en karakteriseerend beschreven” in 1889:
“Voor den oorspronkelijken Westkappelaar is zijn kermis alles.
Van geen andereneemt hij nota, zelfs die te Middelburg, die als hoofdplaats tal van personen uitgeheel Zeeland [..] trekt, heeft voor hem niets begeerlijks.
Te Middelburg vindt men thans veel dochters van dijkwerkers als dienstboden, doch zoo men er prijs op stelt zoo'n dienstbode te behouden, dan moet men zich het ongerief getroosten om haar naar de kermis te Westkapelle te doen gaan. Wei-gert men, dan verbreekt zij zelve de overeenkomst, gaat heen en komt niet meerin haar dienst terug. [..]Des Zaterdags avonds, altijd als het kermis is, gaan jongens en meisjes naar deherbergen, niet om er te dansen, wat men te Westkapelle niet doet, maar om er inkameraadschappelijke groepjes vroolijk te zingen en te zoenen, onder het gebruikvan een glas wijn.
”Maar niet iedereen in die tijd kon de kermis waarderen zoals deze dienst-maagden. Weliswaar stond er in 1897 in de Middelburgsche Courant datde kermis met opgewektheid was gevierd en er geen enkele wanklankwerd gehoord, maar daarop kwam een tegengeluid van dominee KoertLoggers. Hij schreef dat het bericht één fout bevat, nl. dat het niet waaris. Want:
“Rekent men dronkenmansgeschreeuw tot de eigenlijke kermistonen, dieniet kunnen worden gemist; stopt men zijn oor voor klachten, die in menig huisge-zin worden geuit over verkwisting etc., die straks de gevolgen doen ondervinden;telt men niet onder de rubriek wanklanken het vernielen van eens anders eigendom;behoort het tot de goede zeden om eenige dagen later nog onbekwaam van hetwerk terug te moeten keeren of in dien toestand op het werk zich te bevinden;noemt men het een schoone harmonie tussen man, vrouw en politie, als de vrouwden man den raad meegeeft: Indien je vanavond onbekwaam bent, laat je danmaar even door de politie thuis brengen.Hoort men in deze toonen geen wanklanken, ja dan kan ik begrijpen hoe uw berichtgever zoo spreekt.

Publiek bij het gaaischieten 1914; foto Denis Galloway
Hij had, dunkt mij, kunnen volstaan met te zeggen: Hetwas rustiger dan gewoonlijk bij dergelijke gelegenheden.Tja, Bruce Hornsby zong het al: ‘That ’s just the way it is, some things willnever change’’.De oudste bekende foto’s van de kermis zijn gemaakt door de Britse kun-stenaar Denis Galloway. Hij verbleef en werkte lange tijd in Westkapelleen in 1914 maakte hij een serie foto’s op de kermis, de laatste voor die doorde mobilisatie voor vier jaar werd opgeschort. Op zijn foto geplaatst in de kop van dit artikel zien we een kermisexploi-tant die met zijn stand voor het stadhuis goede zaken doet. Veel vrouwenen kinderen in vol ornaat, met zwarte schort, witte beuk en strikken aan dekrullen en die zijn uitermate geïntereseerd in de kermisnegotie, zo te zien sieraden en snuisterijen. De foto bevestigt wat ook Baart al opmerkte en

Denis Galloway, Kermisdans; foto van verloren gegaan schilderij, 1924

De ‘kuresel’ op de Kapelle; ca. 1929; coll. St. Cultuurbehoud Westkapelle

Kermisdrukte op de Markt; ca. 1934; coll. St. Cultuurbehoud Westkapelle

Klokkedoes; schets D. Galloway; ca. 1924
naar voren komt uit de tirade van dominee Loggers, dat de Westkappelsevrouwen en meisjes met de kermis de touwtjes in handen hebben.Het veel andacht opeisende gaaischieten en ringrijden waren weliswaarhet domein van de jonge mannen. maar ook ze konden enkel en allen glo-riëren dankzij de ruimhartige steun van de vrouwelingen.
Na 1919 beleefde de kermis, die toen nog algemeen ‘jaarmarkt’ werd genoemd, een ware renaissance. Nog steeds werd een dominante toon aangegeven door de vrouwen. Denis Galloway bleef gefascineerd door het volksfeest en hij maakte een felrealistisch schilderij van het kermisgedruis
in het café. Ook hier weer het oude liedje: terwijl de mannen in een goed-deels laveloze staat verkeren, zingen, dansen en genieten de vrouwen.
Vooral de vrouwelijke telgen van een
zekere familie, geëerd met de lyrische
bijnaam ‘Klokkedoes’ hebben op dat
gebied een ware reputatie opgebouwd.
Eén van hen ontsnapte op klompen
kermiswaarts, met de schoenen ver-
borgen onder haar keuzen, opdat haar
ouders, die heel wat minder kermis-
minded waren, niets zouden merken.
En het is een dominante erfelijkheids-
factor! Tot op de dag van vandaag hoor
je wel iemand veelbetekenend ‘Klok-
kedoes’ zeggen, als een verre nazaat
weer eens uit haar dak gaat.
In die tijd vinden we de meeste kermis-attracties op de Kapelle, onderaan de dijk. Mannen moet je, een enkele bejaarde daargelaten, ook hier met eenlampje zoeken. Waar je ook kijkt, binnen of buiten, het is onmiskenbaar:meisjes en getrouwde vrouwen maken de kermis.
Lopen we dan van de Kapelle naar de Markt, dan wordt ons het zicht op het ringrijden bijkans ontnomen door drukte bij de ijscokar en het ‘kêêze-kraem’ bij het stadhuis. Jawel, er zijn hier ook een paar mannen…
Na de 2e Wereldoorlog moest het allemaal opnieuw worden uitgevonden. De Westkappelaars waren hun vertrouwde dorp verloren, maar ze zetten alles op het behoud en herstel van hun levenswijze, cultuur en tradities. Zo was het in 1947 al weer kermis tussen de puinhopen en ruïnes. Naast het ringrijden en gaaischieten zagen we ook weer overal de zwierende zwarte schorten. De populairste kermisattractie in de jaren vijftig was de zweef. Voor de mannen was een rondje in de zweef met een meisje of een vrouw het
hoogst haalbare.
Onderdeel van het kermisvertier in de jaren vijftig en zestig was het hoppen van het ene café naar het andere. Mannen en vrouwen, de laatstenin de meerderheid, trokken in groepjes van het ‘Kasteel van Batavia’ naar het Koffiehuis en terug met tussenstops in ‘De Vriendschap’ en ‘De Valk’. Stel je voor dat je meer miste dan je meemaakte, want over was het groot feest, levende muziek en opwaaiende zomerkeuzen.
In onze kermistijdreis hoppen wij nu naar de 21e eeuw. In 2005 maakte fotograaf Ruben Oreel een groot aantal foto’s voor zijn boek ‘Kermis in Westkapelle’. Alle aspecten van de kermis komen aan de orde. Naast veel nadruk op het gaaischieten, fotografeerde Ruben ook veel vrouwen en kinderen op straat en in de kermisattracties.
Zo arriveren we ten slotte op onze eigentijdse kermis. Een andere wereld dan de kermis uit de tijden van Baart en Galloway met zeker ruigere attracties. Maar veel dingen veranderen niet. Nog steeds zetten de powervrouwen de toon.

Vrouwen nemen het voortouw op de kermis 2017; foto Jan de Jonge


Aan de zwier in de zweef; ca. 1953; coll. St. Cultuurbehoud Westkapelle

Dweilende kermisvierders ca. 1961; coll. SCW/fam. Dieleman

Meisjes hebben lol op de kermis 2005; foto Ruben Oreel
De foto in de kop van dit artikel, in 1914 gemaakt door Denis Galloway,werd door Jan de Jonge bewerkt en ingekleurd.